16 Weekend Architektury w Gdyni odbędzie się w tym roku w dniach 27–30 sierpnia. Festiwal jest wydarzeniem o szerokim wymiarze społecznym i edukacyjnym, koncentruje swoją narrację na współczesnej architekturze oraz zagadnieniach zrównoważonego rozwoju miast.

Tegoroczna edycja odbywa się pod hasłem „I M A G I N E”, nawiązującym do idei „miejskich marzeń”. To zaproszenie do refleksji zarówno nad śmiałymi, długofalowymi wizjami rozwoju miast, wymagającymi czasu i konsekwentnego planowania, jak i nad mniejszymi, codziennymi marzeniami mieszkańców, które często pozostają w cieniu wielkich inwestycji. Tegoroczny program podkreśla znaczenie architektury inkluzywnej, uwzględniającej neuroróżnorodność, oraz potrzebę projektowania odpowiadającego na potrzeby życia codziennego, prezentując architekturę jako proces długofalowy, wpisany w wielopokoleniowy cykl życia budynków i przestrzeni, w którym realizacja ambitnych wizji wymaga odpowiedzialności oraz uwzględnienia ich wpływu na przyszłe pokolenia.

Przykładem tak kompleksowego i dalekowzrocznego podejścia jest historia Gdyni – miasta, które w ciągu stu lat od swojej modernistycznej transformacji stało się symbolem rozwoju i nowoczesnego myślenia o przestrzeni. Projektując miasto, planiści uwzględniali nie tylko estetykę i funkcjonalność, ale także detale ułatwiające codzienne życie mieszkańców – od zielonych skwerów, poprzez bezpieczne ulice i ścieżki rowerowe, po rozbudowaną infrastrukturę społeczną i komunikacyjną.

Przesłanie festiwalu podkreśla również humanistyczny wymiar architektury – jej wpływ na emocje, poczucie bezpieczeństwa, relacje społeczne i jakość codziennego życia. Wierzymy, że otwartość wyobraźni oraz gotowość do poszukiwania nowych rozwiązań są kluczem do odpowiedzialnego kształtowania miast i sprostania wyzwaniom współczesnej urbanistyki.

Rozmowy, budowanie nowych więzi społecznych i relacji międzyludzkich mogą stać się impulsem do archi-sprawczości – przechodzenia od marzeń do ich realizacji. Tegoroczne hasło zachęca do odwagi w uruchamianiu wyobraźni, inicjowaniu pozytywnych zmian społecznych oraz rozwijaniu świadomości znaczenia ochrony dziedzictwa współczesnej architektury – zarówno w Gdyni i w Polsce, jak i w szerszym, międzynarodowym kontekście.

Program festiwalu skierowany jest do szerokiego grona miłośników, praktyków i badaczy współczesnej architektury, a także przede wszystkim do badaczy i pasjonatów modernizmu (Gdynia, Polska, Europa)

Wśród wydarzeń znajdą się m.in. czterodniowe bloki ARCHI Prelekcji i ARCHI Debat, otwarte pokazy filmowe (ARCHI Film), spotkania z architektami (ARCHI Spot i ARCHI Stół), a także rozmowy z autorami książek i twórcami fotografii. Krwiobieg festiwalu uzupełnią warsztaty (w tym dla dzieci i rodzin), ARCHI Spacery oraz wystawy, zapraszające do odkrywania architektury i przestrzeni Gdyni z różnych perspektyw. Wśród miejsc wydarzeń oprócz modernistycznego Centrum Gdyni (od 27 lipca wpisanego na listę materialnego dziedzictwa UNESCO), będą Galeria Gdyńskiego Centrum Filmowego, sale kin Warszawa i Goplana (GCF), Centrum Modernizmu InfoBox Konsulat Kultury, Nadbałtyckie Centrum Kultury (Centrum św. Jana w Gdańsku), Galeria ROZALIA, Miejskie Hale Targowe (w tym podziemie i Muzeum Kameralne),  Mini Muzeum Bankowca, Gdynia Waterfront II (Centrum SPLOT ul. Waszyngtona 13a), YMCA Gdynia, Galeria PRZYPŁYW, Pracownia DOM (ul. Mickiewicza 33), czy dawny Bank Polski oraz budynek Sądu Rejonowego.

• Kuratorami tegorocznego programu festiwalu są architekci i eksperci dobrze znani z poprzednich edycji Weekendu Architektury w Gdyni, doświadczeni w tworzeniu programów merytorycznych oraz prowadzeniu wielowątkowych debat. Za koncepcję programową odpowiadają Dorota Sibińska i Filip Domaszczyński z pracowni XYStudio oraz Mariusz Twardowski – architekt, ceniony fotograf i profesor Wydziału Architektury Politechniki Krakowskiej,
• Za festiwalowe propozycje wystaw odpowiadają Radek Radziejewski (Gdyńskie Renowacje), Katarzyna Domagalska (NIAiU), Małgorzata Szura-Piwnik oraz koło naukowe Politechniki Gdańskiej „M Jak Modernity”.
• Głównym Partnerem Strategicznym festiwalu jest Narodowy Instytut Architektury i Urbanistyki (NIAiU), który jest również organizatorem części wydarzeń ujętych w programie.
• Partnerami strategicznymi są także Narodowy Instytut Dziedzictwa (NID), Gdyńskie Centrum Filmowe, Waterfront Gdynia (Vastint Polska) oraz Konsulat Kultury. 

Program „Weekendu Architektury” obejmuje ponad 50 wydarzeń, podzielone na grupy tematyczne oraz rozłożone na cztery główne dni festiwalu (od czwartku do niedzieli), uzupełnione dodatkowymi inicjatywami przed jego oficjalnym rozpoczęciem. W tym roku wśród poruszanych tematów znajdują się m.in.:

• „Miejskie Marzenia” – czy społeczności różnych pokoleń mają wspólne potrzeby i marzenia dotyczące miasta? Jak dbać o ciągłość i odpowiedzialność, antycypując skutki naszych działań dla przyszłych pokoleń?
• „100-lecie architektury Gdyni” – refleksja nad dziedzictwem i przyszłością modernistycznego centrum miasta, które w tym roku trafiło na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
• „Wyobraźnia miejsca” – jak empatyczne i inkluzywne projektowanie może odzwierciedlać potrzeby mieszkańców? Czy sztuczna inteligencja potrafi odgadywać nasze marzenia i czy zastąpi ludzką wyobraźnię?
• „Architektura dla życia” – skupiamy się na codziennych, często pomijanych aspektach życia miejskiego, które są podstawą funkcjonowania społeczności.
• „Sztuka dla architektury – architektura dla sztuki” – historia polskiej awangardy i jej wpływ na współczesną architekturę i design.
• „Dialog z domem” – spotkania z wybitnymi i młodymi architektami, które pozwolą zbliżyć się do istoty projektowania i potrzeb współczesnych mieszkańców.

Więcej informacji na stronie organizatora.

30 sierpnia | niedziela
Miejsce: Konsulat Kultury, ul. Jana z Kolna 25, Gdynia

11:00-12:00
Archi-Dyskusja | Zawłaszczona wyobraźnia. Jak odzyskać język lepszego miasta?
Moderator: Kacper Kępiński (z-ca dyrektora NIAiU) | Paneliści: Łukasz Drozda (urbanista, autor książek, m.in. „Miejskie strachy”), Maria Klaman (polonistka, filozofka, była z-ca Prezydenta Miasta Krakowa), Artur Celiński (redaktor naczelny Architektura MURATOR)

12:15-14:00
BLOK 1 | MARZYCIELE I MARZYCIELKI MODERNIZMU

Marzenia Modernistów – dr arch. Ryszard Nakonieczny (adiunkt WA PS, autor setek publikacji o modernizmie w Polsce i na świecie)

Architektura z marzeń i relacji. Barbara Brukalska i Helena Syrkus – dr Małgorzata Jędrzejczyk (Excercising modernity/Pilecki-Institute)

Pomiędzy jawa a marzeniem. Architektoniczne dzieła Maksymiliana Zuske – Arkadiusz Brzeczek oraz Tomasz Zwoliński

Trzy losy miejskiego marzenia. Zbigniew Kupiec: szpital wyobrazony, kosciół zbudowany, zajezdnia odrodzona – dr hab. inz. arch. Kazimierz Butelski (profesor WA Politechniki Krakowskiej, autor ksiazek i licznych
publikacji o modernizmie)

14:20-15:30
Blok 2 | SNY O NOWOCZESNOSCI

Wyśniony sen o nowoczesności: Modernistyczne miasta na liście światowego dziedzictwa UNESCO – Michał Krasucki (dyrektor Narodowego Instytutu Dziedzictwa, konserwator zabytków)

Modernizm Gdyni na salonach świata – kulisy 48. sesji UNESCO – Oktawia Gorzeńska (wiceprezydentka Miasta Gdyni)

IMAGINARIUM Gdynia. Gdynia niezaistniała – dr inż.. arch. Anna Orchowska (Wydział Architektury PG)

15:50-16:45
BLOK 3 | IMAGINARIA architektury i kultury

Restytucja snów. Widmowa nowoczesność Krakowa – Piotr Bujas (architekt, projektant, autor książek)

Kinoteatry przedwojennej Warszawy – Dariusz Błaszczyk (badacz modernizmu, kurator wystaw, autor książek, filmów i słuchowisk)

17:00-18:15
BLOK 4 | Modernizm w podroży – polskie szlaki i centra modernizmu

Krakowski Szlak Modernizmu – dr Michał Wiśniewski (Instytut Architektury)

Randka z łódzkim Modernizmem – Maria Nowakowska (Instytut Detalu, Łódzki Modernizm)

Meandry modernizmu Pomorza Środkowego (Toruń, Bydgoszcz i Włocławek) – dr hab. Michał Pszczółkowski (prof. ASP Gdańsk)

18:15-19:00
Archi-Dyskusja | Jak skutecznie edukować i popularyzować dziedzictwo modernizmu?
Moderatorka: dr Małgorzata Jędrzejczyk | Paneliści/panelistki: Patrycja Jastrzębska, dr Michał Wiśniewski, Maria Nowakowska, dr hab. Michał Pszczółkowski